W miarę upływu czasu rozpowszechnienie się anime i mangi za granicą pomogło visual kei, przy czym cześć wzrost popularności visual kei nałożyła się na szczytowe momenty w sprzedaży anime i mangi w tym okresie.2 Jednak wygląda na to, że anime tylko pomogło rozwinąć scenę: jedynie 20% fanów z całego świata, którzy wzięli udział w ankiecie Globalizacja visual kei, odpowiedziało, że dowiedzieli się o visual kei poprzez anime, mangę i gry wideo.
W anime, chociaż nie do końca w stylu visual kei, przedstawiano różne zespoły rockowe z kostiumami i interesującymi elementami wizualnymi, spośród których można wymienić serial "NANA" z zespołami rockowymi BLACK STONES i TRAPNEST, “Gravitation” z Bad Luck i “Black Heaven” z grupą o tej samej nazwie. Dochodziło też do powstania prawdziwych formacji w celu wypromowania danego anime czy serialu telewizyjnego (tzw. drama – dop. tłum.), jak np. Λucifer, który istniał przez 4 lata, by reklamować anime “Kaikan Phrase”. Dodatkowo manga powołała do życia własne zespoły visual kei, jak w przypadku fikcyjnej grupy Dampire z "Diabolic Life".
W ostatnich latach doszło do wzrostu aktywności artystów visualowych występujących w telewizyjnych dramach, filmach i innych programach radiowych oraz telewizyjnych, a także śpiewających piosenki openingowe i endingowe do różnych anime. Na przykład:
・ “Death Note”: Nightmare - The WORLD i Alumina3
・ “Darker Than Black”: An Cafe - Kakusei Heroism ~ The Hero Without A Name4
・ “Kaichou wa Maid-sama”: heidi. - Yokan5
・ “FullMetal Alchemist”: SID - Uso6
・ “Katekyo Hitman Reborn”: LM.C - Boys and Girls7
Z pewnością pomogło to w wzmacnianiu sceny visual kei w Japonii i zdobyciu nowych fanów na całym świecie, ale też, do pewnego stopnia, połączenia obu fandomów. Razem, visual kei i anime tworzą rynek konsumpcyjny zarówno dla animacji, jak i muzyki, jednak często to powiązanie zaciera rozróżnienie między nimi i hamuje ich chodliwość dla ogólnej publiki. Zmniejsza się prawdopodobieństwo konsumpcji ze strony osób, które nie lubią anime lub visual kei, jeśli te dwie rzeczy łączą się wzajemnie. Co więcej, kiedy wielu organizatorów i konwentów skupia się na reklamie głównie w oparciu o istniejące fandomy visual kei i anime, tracą okazję marketingową na zdobycie fanów spoza fandomu.
Kiedy pojawia się taka możliwość, szersza publiczność może przypiąć zespołowi visual kei łatkę zespołu od anime, ponieważ jest on związany z anime lub jego występ odbywa się podczas konwentu. Toshiya, basista DIR EN GREYa, tłumaczy: "Odrzuciliśmy praktycznie wszystkie zaproszenia, by zagrać na imprezach związanych z anime i innych festiwalach kultury japońskiej na Zachodzie. Jeśli choć raz wystąpisz na jednej z imprez typu Japan Expo, tworzy to wizerunek, którego trudno się pozbyć".8
W przypadku wielu konwentów anime, ich załoga postrzega artystów visual kei, jak i wszystkich japońskich wykonawców, jako środek do uświetnienia obchodów kultury japońskiej. Chociaż konwenty anime przede wszystkim dotyczą anime, obecnie prezentują wiele rozmaitych atrakcji dotyczących kultury japońskiej, które mogą zainteresować każdego potencjalnego uczestnika. Typowy konwent składa się z paneli dyskusyjnych o różnorodnej tematyce: anime, manga, gry wideo, muzyka, telewizja, filmy i inne hobby kulturowe. Dodatkowo, organizuje się też imprezy z cosplayem, karaoke, występy muzyczne, konkursy na wideo do podkładu muzycznego (fanvideo - dop. tłum.) i więcej.9 Niektóre konwenty wykonały dodatkowy krok, przybierając nazwę jasno podkreślającą ich zaangażowanie w różne aspekty kultury Japonii, jak np. kalifornijski AM2 (znane także jako Animation, Manga and Music, to a Higher Power).10
Organizowanie imprez na konwentach anime okazało się już w przeszłości mądrym posunięciem finansowym i reklamowym. Konwent anime zwiększy swą frekwencję o fanów, którzy niekoniecznie pasjonują się anime, ale przychodzą na występ visual kei: 43% fanów z całego świata zgłosiło w ankiecie Globalizacja visual kei, że wzięłoby udział w konwencie anime tylko po to, by uczestniczyć w danym koncercie visual kei. Trzeba też wziąć pod uwagę fakt, że mocny gość muzyczny dla fana anime, który bardzo sporadycznie uczęszcza na konwenty, może stać bodźcem się do wzięcia udziału.
Kiedy promotorzy sprowadzają zespoły, podstawowym problemem są zawsze nakłady finansowe. Bez kilku udanych występów podczas trasy, promotor może nie tylko stracić zainwestowane wcześniej pieniądze, ale też dokładać z własnej kieszeni, by spłacić należności klubom i zespołowi oraz pokryć inne niezbędne wydatki. W większości przypadków zagranie na konwencie anime nie przyniesie strat. Większość konwentów pokryje wszystkie opłaty, a nawet zapewni potrzebny sprzęt, by pomóc w występie. Co więcej, managementowi zespołu daje się gwarancję dużej frekwencji, czego nie można zapewnić podczas występów w salach koncertowych lub na trasie. Dla wielu niezależnych promotorów i małych firm jest to istotny czynnik, jako że wielu z nich wydaje własne środki na sprowadzenie zespołu z Japonii.11
Istnieją jednak pewne wady takiego przedsięwzięcia. Większość konwentów trwa na ogół przez 3 dni i tak planuje się różnego rodzaju imprezy, by przekonać fanów do wykupienia pełnego, trzydniowego karnetu. W zakres atrakcji wchodzą sesje z autografami, sesje zdjęciowe, koncert, a czasem panele z gośćmi, którzy udzielają odpowiedzi na pytania uczestników. W przeszłości przez wiele lat konwenty oferowały 2- i 1-dniowe karnety; obecnie w przypadku wielu konwentów zostało to zaniechane i można nabyć tylko 3-dniowe.12 Jeśli fan chce uczestniczyć w koncercie, musi wykupić pełny 3-dniowy bilet, nawet jeśli zamierza zostać na tylko jeden dzień. Dodatkowo, często wbrew regułom konwentu jest dzielenie się przypinkami, więc nie można wymieniać się nimi podczas imprezy.13 (chodzi o nieodsprzedawanie lub nieoddawanie przypinek innym fanom przez osoby, które rezygnują z udziału w konwencie - dop. tłum.)
Jeśli zespół wielokrotnie gra na konwentach anime, jego muzyka jest kierowana cały czas do tej samej publiki, wstrzymując rozwój fandomu, jak i wzrost frekwencji tłumu, który nie chce cały czas oglądać tego samego artysty. 43% fanów uczestniczących w ankiecie Globalizacja visual kei przedstawiło swoje zastrzeżenia: niektórzy wskazali, że wzięliby udział w powtórnych występach jedynie w przypadku ulubionego zespołu, inni przyznają, że poszliby na tego samego artystę tylko ograniczoną ilość razy, zaś 1% ankietowanych odparł, że nie braliby udziału więcej niż 1 raz w występie danego artysty.14
Kolejna wada występów na konwentach jest związana z brakiem reklamy "na zewnątrz" i w efekcie trzeba wziąć pod uwagę potencjalną szkodę wyrządzoną zespołowi i jego fandomowi. Kiedy zespół gra na konwentach anime, liczba działań promocyjnych jest zdecydowanie mniejsza niż podczas występów w klubie koncertowym. Wynika to z tego, że konwenty mają już zapewnioną publiczność, a większość z nich zwiększa frekwencję z roku na rok.
Decyzja dotycząca tego, jaki zespół wybrać i gdzie powinien on wystąpić, to często trudne zadanie zarówno dla organizatorów, jak i konwentów. Ważne jest, by upewnić się co do zaplecza fanów danego artysty, jak i jego atrakcyjności dla szerszej publiki. Zdarza się, że odmawia się trasy zespołom, bo nie posiadają wystarczającego poparcia, by udźwignąć zagraniczną trasę.15 Jednak jeśli pierwszy koncert danej grupy odbywa się na konwencie, możliwe jest, że nawet przy zapewnieniu reklamy na zewnątrz fani mainstreamu niekoniecznie zechcą uczestniczyć ze względu na koszta. Pomimo tego ryzyka, warto jest podejmować się szerszej reklamy – nawet jeśli tylko część fanów z pogranicza mainstreamu przyjdzie na koncert, mogą opowiedzieć o zadowoleniu z koncertu innym osobom i przyczynić się do powstania nowych fanów, chętnych do zobaczenia zespołu, kiedy ten powróci.
Jeśli podejmie się zrobienia reklamy zarówno dla istniejących fanów, jak i szerszej publiki, frekwencja na konwentach oraz salach koncertowych może się zwiększyć. Z czasem nowi fani zapewne dołączą do tej samej grupy co ludzie, którzy nie przepadają za anime, ale wzięliby udział w konwencie tylko po to, by usłyszeć zespół, a także poszliby na niego do sali koncertowej.
Dla fana, który jest zainteresowany uczestnictwem w konwentach tylko ze względu na gościa muzycznego, frustrujące staje się ciągłe jeżdżenie na konwenty, by zobaczyć lubianego artystę. Może się to okazać bardzo kosztowne, ponieważ wydatki zwiększają się o wiele bardziej, kiedy trzeba pojechać na konwent, aniżeli gdy trzeba pójść na koncert do klubu. Jest to szczególnie prawdziwe, kiedy fan musi w danym miejscu zostać przez kilka dni. W niektórych przypadkach wydatki mogą okazać się tak wysokie, że powstrzymują fana od wyjazdu. W wyniku tego szkody odnoszą wszyscy: zespół traci fanów, promotor lub konwent traci uczestnika, a fan traci szansę na zobaczenie występu.
Przyjrzyjmy się całkowitym wydatkom na konwent i koncerty, najpierw w przypadku wyjazdów lokalnych, a później w przypadku podróży w dalsze miejsca.
Przykładowe wydatki podczas wyjazdów lokalnych
Miejsce koncertu: Baltimore w stanie Maryland, Stany Zjednoczone
Sala koncertowa:
Cena większości biletów za pojedynczy koncert waha się od 10 do 50 dolarów. Przykładowo przyjmiemy koszt 35 dolarów, jaką trzeba było zapłacić za występ z niedawnej trasy zespołu visual kei.16 Po sprawdzeniu opłat za parking, okazuje się, że 12-godzinny postój kosztuje 16 dolarów.17.
Nie wliczając benzyny i jedzenia, całkowity wydatek fana wynosi 51 dolarów.
Konwent:
Wykorzystamy tutaj kosztorys za konwent Otakon 2011 odbywający się w Maryland. Za wstęp na 3 dni przy drzwiach płaci się 75 dolarów.18 (Otakon nie oferuje wejściówek na pojedyncze dni).19 Jeśli fan przyjeżdża tylko na koncert i od razu wraca do domu, jego jedyne wydatki to opłata za parking (16 dolarów) i za wstęp.
Nie wliczając benzyny i jedzenia, całkowity wydatek fana wynosi 91 dolarów.
Jednak jeśli chciałby zostać przez wszystkie 3 dni, potrzebuje noclegu. Korzystając z bazy hotels.com, znaleźliśmy trzygwiazdkowy hotel, który kosztuje 139 dolarów za noc, a 278 dolarów za dwie. Wybierając ten sam parking co wcześniej, zapłacimy 18 dolarów za dobę lub 54 dolary za cały pobyt.
Nie wliczając benzyny i jedzenia, całkowity wydatek fana wynosi 410 dolarów.
Przykładowe wydatki na długą podróż
Wyjazd z Baltimore w stanie Maryland do Los Angeles w Kalifornii
Sala koncertowa:
Odbywa się tam dwudniowy koncert. Przyjmując taką cenę jak wcześniej, pomnóżmy ją przez 2 i otrzymujemy 70 dolarów za oba występy. Korzystając z expedia.com, znaleźliśmy lot za 410 dolarów, a przeszukując hotels.com, wybraliśmy trzygwiazdkowy hotel kosztujący 124 dolary za noc lub 248 dolarów za pobyt od piątku do soboty. Dodatkowo trzeba doliczyć koszty taksówek, z jakich będzie trzeba korzystać w mieście, które wynoszą 60 dolarów.
Nie wliczając jedzenia, całkowity wydatek fana wynosi 788 dolarów.
Konwent:
Jako przykład weźmy konwent Anime Expo, który odbył się w Kalifornii w 2011 roku.20 Chociaż trwał on 4 dni, weźmiemy pod uwagę zarówno 2-, jak i 4-dniowe koszta. Jeśli fan uczestniczy w nim przez 2 dni, za wstęp płaci 65 dolarów, a wejściówka na koncerty wynosi go 30 dolarów. Korzystając z tych samych informacji dotyczących hotelu, jedna noc kosztuje go 124 dolary, a pobyt od piątku do niedzieli - 248 dolary. Za lot płaci 410 dolarów, a za taksówki - 60 dolarów.
Nie wliczając jedzenia, na pobyt przez 2 dni fan musi wydać 813 dolarów.
Jeśli fan chce uczestniczyć w konwencie przez wszystkie dni, 4-dniowy karnet kosztuje 75 dolarów, czyli tyle samo co 3-dniowa wejściówka na Otakon, a wstęp na koncerty - 30 dolarów. Korzystając z tych samych informacji o biletach lotniczych, jego koszt to 410 dolarów. Nocując w tym samym hotelu, płaci 124 dolarów za noc lub 372 dolarów za nocleg od piątku do poniedziałku. Będzie też o 1 dzień dłużej jeździć taksówką, co będzie go kosztować 80 dolarów.
Nie wliczając jedzenia, na pobyt przez cały czas trwania konwentu fan musi wydać 964 dolary.
Kiedy organizatorzy lub konwenty, oprócz wstępu na całą imprezę, pobierają opłaty za bilet VIP na koncerty i sesje z autografami, przyczynia się to do zwiększenia wydatków. Ryzykując hipotetyczne załamanie przedstawionego powyżej kosztorysu, dodaj od 15 do 30 dolarów więcej za bilet VIP na koncert. W niektórych przypadkach, wykupienie go pozwala uniknąć stania w kolejce oraz zająć miejsca w pierwszych rzędach;21 w przypadku Anime Expo, taki karnet dawał wstęp na koncert i stanowił dodatek do opłaty członkowskiej. Chociaż zostawia się pewną zapasową ilość biletów na główne atrakcje, które są za darmo, jeśli bilety z twojej imprezy się wyprzedadzą, nie weźmiesz w niej udziału.22
Czasem dodatkowo trzeba wliczyć w koszta opłaty za sesje z autografami i zdjęciową. Może ona sięgać od 10 do 25 dolarów;23 czasem jest to wydatek na sam bilet, innymi razy trzeba kupić płytę lub produkt zespołu w danej cenie, by móc uczestniczyć w sesji. W przypadku naszej hipotetycznego 1-dniowego wyjazdu do Maryland przedstawionego powyżej, dodanie tych dwóch wydatków, przyjmując ich maksymalną cenę, podbija koszta do 146 dolarów, co jest trzykrotnie wyższym wydatkiem niż wyjazd na koncert odbywający się w klubie lub sali koncertowej.
Chociaż udział w nich może okazać się kosztowny, dzisiejsze konwenty anime wciąż dowodzą, że stanowią udany sposób na zapewnienie występu i przyciągnięciu tłumów. Są też okazją dla fanów z całego kraju do wspólnego spotkania, które mogłoby się nie odbyć, gdyby chodziło tylko o jednorazowy koncert w klubie. Konwenty zapewniają atrakcje praktycznie przez całą dobę za cenę, która w rzeczywistości jest całkiem niska, szczególnie w porównaniu z innymi konwentami hobbistycznymi, takimi jak LeakyCon 2011 z konferencją “Harry Potter” za 60 dolarów za dzień24 czy konwent poświęcony “Star Trekowi” w Las Vegas, na który zwykły wstęp przez weekend kosztuje 149 dolarów, a limitowany aż 324 dolarów.25
Jednak wypadałoby, by organizatorzy konwentów, uczestnicy i goście znaleźli finansowe rozwiązania, które okazałyby się do przyjęcia dla wszystkich. Przywrócenie jednodniowych karnetów i wyjściówek tylko na sam występ oraz wydawanie biletów bez numerów może zaoszczędzić długich kolejek i pustych portfeli; AM2 już wprowadza takie bilety i oferuje bilety ważne tylko na koncerty z danego dnia lub pojedynczy występ, a także ma dodatkowe opcje cenowe dla osób, który chciałyby zapłacić więcej (np. za lepsze miejsca etc. - dop. tłum.).26 Nie rozwiązuje to jednak kwestii reklamy na arenie muzycznej; jest to problem, który powinien być rozpatrzony przez promotorów i organizatorów konwentów. Street teams, reklamowanie w miejscowych sklepach muzycznych, na stronach muzycznych i forach stanowią świetny sposób na reklamę, ale są stosowane w bardzo minimalnym stopniu.
Od 2006 roku w USA doszło do znacznego spadku występów zespołów visual kei na konwentach. Jednak, mimo że aż 24% wszystkich amerykańskich koncertów visual kei odbywa się na konwentach anime, jest to wciąż problem dla wielu fanów i organizatorów, którzy pracują nad powiększeniem fandomu. Jak zauważył jeden z amerykańskich fanów: "Jeśli zespoły rzeczywiście chcą wybić się na rynku, muszą przestać występować tylko na konwentach anime. Może to być dla nich łatwy sposób na zdobycie publiki, ale pozostawia ich fandom tak samo ograniczony jak wcześniej".27
Dołącz do nas w następnym tygodniu, kiedy to JaME będzie przeprowadzać wywiady z organizatorami konwentów anime, promotorami, magazynami i innymi w ósmej części serii Globalizacja visual kei, zatytułowanej Biznesowa strona visual kei: fragmenty wywiadów.
______________________________________________________________
[1, 14, 26, 27] “Globalizing Visual Kei Survey”, last modified March 11, 2011.
[2] Allison Anne, Millennial Monsters. (Uni. Of California, 2006) 165.
[3] "Nightmare (band)" last modified May 30, 2011.
[4] "Kakusei Hiroizumu", Anime Lyrics.com, 2011.
[5] "Kaichou wa Maid-sama! Ending Yokan por Heidi letra",Openingsanime.com, 2011.
[6] "Fullmetal Alchemist: Brotherhood", Fullmetal Alchemist Wiki, 2011.
[7] "Reborn!" Anime Lyrics.com, 2011.
[8] Daniel Robson. “Shock-rock act Dir en grey snub cartoons for cred.”The Japan times, December 17, 2010.
[9] "Anime USA Schedule", 2010; "Oni-Con Schedule", 2010.
[10] "Am2", 2010.
[11, 15] Jess Reade, A-Kon staff, e-mail interview to author, March 10, 2011
[12] "Otakon Vitals: Registration", 2011; "Anime USA Registration", 2011.
[13] "Otakon FAQ", 2011; "Katsucon Registration", 2011.
[16] "JAXX Girugamesh with Acey Slade and The Dark Party 4-27-11", 2011.
[17] "Harbor Park Garage Parking", 2011.
[18] "Online Registration for 2011 Otakorp Memberships", 2011.
[19] "Registration for Saturday Only", Otakon BBS, 2011.
[20] "Anime Expo 2011 Online Registration", 2011.
[21] Jhouserock, E-mail interview with author, March 25, 2011.
[22] "Main Event Ticketing Policy and FAQ", 2011.
[23] "Megacon FAQ", 2011; past Jhouserock Events.
[24] "Leakycon", 2011.
[25] "Creation Entertainment Convention and Event Ticketing", 2011.
[26] "AM2 Main Event Ticketing", 2011.
